Мақалалар бөлімі
Қазақстанның жасөспірімдері – ел болашағы
Қазақстанның жасөспірімдері – қоғамның ең белсенді әрі үміт күттіретін бөлігі. Олар елдің болашағын қалыптастыратын, жаңа идеялар мен өзгерістерге ашық ұрпақ болып саналады. Бүгінгі жасөспірімдер білімге, технологияға және өзін-өзі дамытуға ерекше көңіл бөледі.
Қазіргі таңда қазақстандық жасөспірімдер заманауи ақпараттық технологияларды еркін меңгеріп, интернет пен әлеуметтік желілерді кеңінен пайдаланады. Бұл олардың дүниетанымын кеңейтіп, әлемдік жаңалықтардан хабардар болуына мүмкіндік береді. Сонымен қатар, көптеген жастар спортпен шұғылданып, өнер мен ғылым саласында өз қабілеттерін көрсетіп жүр.
Мемлекет тарапынан да жасөспірімдерге үлкен қолдау көрсетілуде. Білім беру жүйесі жаңартылып, түрлі олимпиадалар, байқаулар мен үйірмелер ұйымдастырылады. «Жас Ұлан», «Жас сарбаз», волонтерлік қозғалыстар жасөспірімдердің патриоттық сезімін арттырып, жауапкершілікке тәрбиелейді.
Дегенмен, жасөспірімдер арасында кездесетін қиындықтар да бар. Олардың қатарында интернетке тәуелділік, уақытты тиімді пайдалана алмау және психологиялық мәселелерді атауға болады. Сондықтан ата-ана, мектеп және қоғам бірігіп, жасөспірімдерге дұрыс бағыт-бағдар беруі маңызды.
Қорытындылай келе, Қазақстанның жасөспірімдері – білімді, талапты әрі талантты ұрпақ. Оларға дұрыс тәрбие мен сапалы білім берілсе, олар елдің дамуына зор үлес қосатыны сөзсіз.
Автор: Әуезхан Нұрбақ
Ө. Жәнібеков атындағы
№4 лицей-интернаттың
«10» сынып оқушысы
Қазіргі таңда жасөспірімдердің ғылым-білімге ұмтылысы
Қазіргі қоғамда ғылым мен білім – ел дамуының басты тірегі. Осы тұрғыдан алғанда, жасөспірімдердің ғылым-білімге деген ұмтылысы ерекше маңызға ие. Ақпараттық технологиялардың қарқынды дамуы, интернеттің қолжетімділігі және білім беру жүйесіндегі өзгерістер жас буынның танымдық мүмкіндіктерін кеңейтіп отыр.
Бүгінгі жасөспірімдер білімді тек мектеп бағдарламасымен шектемей, онлайн курстар, бейнесабақтар, ғылыми платформалар арқылы өз бетімен ізденуге дағдылануда. Робототехника, бағдарламалау, биотехнология, жасанды интеллект сияқты заманауи ғылым салаларына қызығушылықтың артуы – соның айқын дәлелі. Халықаралық олимпиадалар мен ғылыми жобаларға қатысатын оқушылар саны жыл сайын көбейіп келеді.
Сонымен қатар, әлеуметтік желілер мен цифрлық ойын-сауықтың көптігі кейбір жасөспірімдердің білімге деген ынтасын төмендетуі мүмкін. Уақытты дұрыс жоспарламау, жеңіл ақпаратқа әуестік терең білім алуға кедергі келтіретіні жасырын емес. Сондықтан бұл мәселеде ата-ана мен мұғалімнің рөлі ерекше. Олар жасөспірімдерге дұрыс бағыт-бағдар беріп, ғылымның қызықты әрі пайдалы қырларын көрсете білуі тиіс.
Мемлекет тарапынан да жас ғалымдарды қолдау күшейіп келеді. Гранттар, стипендиялар, ғылыми байқаулар мен стартап жобалар – жастардың білімге деген ынтасын арттыратын маңызды тетіктер. Мұндай мүмкіндіктер жасөспірімдердің өз қабілетін ерте танып, болашақ мамандығын саналы түрде таңдауына ықпал етеді.
Қорытындылай келе, қазіргі таңда жасөспірімдердің ғылым-білімге ұмтылысы біркелкі емес болғанымен, жалпы үрдіс оң бағытта дамып келеді. Дұрыс қолдау мен ынталандыру болған жағдайда, білімге құштар, ойы озық жас ұрпақ елдің жарқын болашағын қалыптасты
Автор: Базарбай Аяулым
Ө. Жәнібеков атындағы
№4 лицей-интернаттың
«10» сынып оқушысы
Жасөспірімдер арасындағы буллинг – қоғамдағы өзекті мәселе
Қазіргі қоғамда буллинг мәселесі мектеп ортасында жиі кездесетін күрделі проблемалардың біріне айналып отыр. Қазақстанда жүргізілген зерттеулерге сәйкес, 11–15 жас аралығындағы әрбір бесінші жасөспірім ай сайын буллингтің құрбаны болады немесе оған өзі қатысады. Бұл құбылыстың ұл балалар арасында жиірек байқалатыны алаңдатарлық жағдай.
Буллинг ұғымы ағылшын тіліндегі bully сөзінен шыққан және қорқыту, қысым көрсету деген мағынаны білдіреді. Ол тек физикалық күш қолданумен шектелмейді, сонымен қатар психологиялық қысым, қорлау, мазақтау, қорқыту, заттарын тартып алу және әдейі топтан шеттету сияқты әрекеттерді қамтиды. Мұндай теріс қылықтар сөз арқылы, түрлі қимыл-әрекеттермен немесе әлеуметтік ортадан оқшаулау жолымен жүзеге асады.
Қазақстанда Қоғамдық денсаулық сақтау ұлттық орталығы жүргізген зерттеу барысында мектеп жасындағы балалардың денсаулығы мен әл-ауқаты зерделенді. Сауалнама нәтижесі бойынша, 11–15 жастағы жасөспірімдердің 17 пайызы мектепте айына кем дегенде бір рет буллингке ұшыраған. Қала мектептеріндегі оқушылар ауылдық жерлердегі құрдастарына қарағанда мұндай жағдайға жиі тап болатыны анықталған. Дегенмен жас ұлғайған сайын, әсіресе 15 жасқа жақындағанда, буллингтің таралу деңгейі біртіндеп төмендейді.
Сонымен қатар зерттеу деректері жасөспірімдердің 20 пайызы айына бір немесе бірнеше рет басқа балаларға буллинг көрсеткенін көрсетіп отыр. Бұл көрсеткіш 11 және 13 жастағы ұл балалар арасында жоғары деңгейде байқалады.
Қазіргі таңда ақпараттық технологиялар мен әлеуметтік желілердің дамуына байланысты буллингтің жаңа түрі – кибербуллинг кең таралуда. Кибербуллингке қорлайтын хабарламалар жіберу, әлеуметтік желілерде жағымсыз пікірлер қалдыру, кемсітетін фотосуреттерді жариялау немесе интернет арқылы қорқыту жатады.
Кибербуллинг жасөспірімдердің психикалық денсаулығына айтарлықтай зиян келтіреді. Ол депрессия, үрей, өзін-өзі төмен бағалау, эмоционалдық күйзеліс және суицидтік мінез-құлықтың пайда болуына себеп болуы мүмкін. Зерттеу нәтижесінде 11–15 жастағы жасөспірімдердің 12 пайызы кем дегенде бір рет кибербуллингке ұшырағаны анықталды. Ал басқа адамдарды кибербуллингке тартқандардың үлесі 11 пайызды құрайды, бұл жағдай да негізінен ұл балалар арасында кездеседі.
Мамандардың пікірінше, буллингтің алдын алу үшін мектептерде арнайы бағдарламаларды енгізу, ата-аналармен тығыз байланыс орнату және мектептегі психологиялық ахуалды жақсарту қажет. Сонымен қатар ұлттық деңгейде буллинг пен кибербуллингке қарсы кешенді стратегияларды дамыту, қоғамның ақпараттану деңгейін арттыру және зардап шеккен балаларға қолдау көрсету маңызды.
Қорытындылай келе, буллинг – тек бір баланың емес, бүкіл қоғамның мәселесі. Оған қарсы күрес жүргізу арқылы ғана балалар үшін қауіпсіз әрі қолайлы білім беру ортасын қалыптастыруға болады.
Автор: Жанадилова Ақбота
Ө.Жәнібеков нөмері №4 лицей-интернатының оқушысы
Білім мен ғылымның дамуы
Қазіргі заманда білім мен ғылымның маңызы өте жоғары. Қай ел білім мен ғылымға көңіл бөлсе, сол ел дамиды. Себебі білімді адам қоғамға пайдалы болып, өз орнын таба алады.
Білім адамға ойлануды, ізденуді және дұрыс шешім қабылдауды үйретеді. Мектепте алған біліміміз болашақ өміріміздің негізін қалайды. Ал ғылым сол білімді тереңдетіп, жаңа жаңалықтар ашуға мүмкіндік береді. Ғылымның арқасында техника дамып, медицина алға басты, адамдардың өмір сүру деңгейі жақсарды.
Қазіргі таңда технология күннен-күнге дамып келеді. Компьютер, интернет, түрлі қосымшалар барлығы ғылымның жетістігі. Бұрын көп уақыт алатын жұмыстар қазір тез әрі оңай орындалады. Бұл адамдарға уақытты үнемдеуге көмектеседі.
Білім мен ғылымның дамуы жастар үшін өте маңызды. Себебі болашақ осы жастардың қолында. Егер жастар білім алып, ғылымға қызықса, елдің де болашағы жарқын болады. Сондықтан әр адам өз білімін жетілдіріп, жаңа нәрселерді үйренуге ұмтылуы керек.
Қорытындылай келе, білім мен ғылым қоғам дамуының негізгі тірегі. Оларды дамыту арқылы ғана мықты мемлекет құруға болады
«Bilimsoz – білімді әркімге қолжетімді ету».
Кәдірбек Балжан